دعاوی ارث و انحصار وراثت

مراحل انحصار وراثت|صفر تا صد توسط وکیل متخصص ارث

مراحل دریافت انحصار وراثت :

برای دریافت گواهی انحصار وراثت مراحل و شرایطی وجود دارد که در این مقاله سعی کردیم یک به یک به آن ها اشاره کنیم .

پس از فوت هر فردی اموال وی به طور قهری به وراث منتقل می شود اما اگر وراث بخواهند سهم الارث خود را مطالبه کنند و در آن تصرف نمایند باید اقدام به اخذ گواهی انحصار وراثت نمایند.

 برای دریافت انحصار وراثت باید وراث متوفی مشخص شود چنانچه وراث یا اشخاص ذینفع متعدد باشند نیازی به درخواست همه وراث نیست و اقدام یک نفر از این افراد برای ارائه دادخواست گواهی انحصار وراثت کفایت میکند.

بیشتر بخوانید: گواهی انحصار وراثت

خدمات دفتر وکالت و مشاوره فانوس:

✓ مشاوره تلفنی و واتساپی با وکیل متخصص در امور ارث
✓جلسه حضوری و مشاوره حضوری
✓تنظیم دادخواست بدوی
✓حضور مداوم و پیگیری امور مربوطه در شورای حل اختلاف
✓استعلام از ثبت احوال در صورت ناقص بودن مدارک
✓مراجعه به شورای حل اختلاف و اقدام به چاپ آگهی در روزنامه
✓دریافت گواهی انحصار وراثت در سریع ترین زمان ممکن

اولین مرحله برای انحصار وراثت :

۱.اخذ گواهی فوت 

اولین مرحله برای دریافت انحصار وراثت اخذ گواهی فوت متوفی است که توسط اداره ثبت احوال صادر می گردد و مطابق قانون ایران بعد از فوت هر شخصی علت و تاریخ وفات در سیستم الکترونیکی اداره ثبت احوال کشور نیز باید ثبت گردد همانطور که بیان گردید یکی از مراحل مهم برای دریافت انحصار وراثت صدور گواهی فوت متوفی و ثبت سیستمی این گواهی می باشد.

نحوه گرفتن گواهی فوت فرد ایرانی که در خارج از کشور فوت شده به چه صورت است ؟

فردی که در خارج از ایران فوت شده باید تاریخ و علت فوت وی به تایید کنسول گری ایران در آن کشور برسد سپس در سیستم ثبت احوال ایران ثبت شود پس از آن وراث بتوانند در ایران گواهی فوت را اخذ نمایند و اقدام به دریافت انحصار کنند.

آیا لیست اموال در گواهی حصر وراثت ذکر می گردد؟

عده ای تصور می کنند لیست اموال یعنی اموال و ماترک متوفا در گواهی حصر وراثت بیان می گردد ویا مال و اموال مادر که یک هشتم است در آن قید می شود در پاسخ باید بگوییم در گواهی حصر وراثت اصلا اموال مشخص نمی شوند بلکه فقط وراث و میزان سهم آنان که مثلاً پسر دوبرابر دختر سهم می برد بیان می شود.

یکی دیگر از مراحل دریافت انحصار وراثت عبارتند از : 

۲. مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی

یکی دیگر از مراحل دریافت انحصار وراثت مراجعه حضوری وراث به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی است که به این صورت است پس از مراجعه و ارایه مدارک لازم که ذکر خواهد شد چه مدارکی هستند در سامانه ای به نام ثنا ثبت نام می شوند و یک رمز عبور شخصی دریافت می کنند و سپس با ارایه آن رمز به یکی از مصوبات مستقر در دفاتر خدمات الکترونیک اقدام به ثبت دادخواست خود می نمایند.

مراحل انحصار وراثت

سومین مرحله از مراحل دریافت انحصار وراثت عبارتند از :

۳. تهیه استشهادیه محضری 

منظور از استشهادیه محضری فرمی مخصوص است که وراث متوفا یا وکیل آنان با مراجعه به دفترخانه درخواست می دهد و ۳شاهد نیز باید معرفی شوند که گواهی دهند متوفا فوت شده و وراث حین الفوت او چه کسانی هستند و این فرم استشهادیه یکی از مدارک برای دریافت گواهی انحصار وراثت است توجه فرمایید دفتر وکالت و مشاوره فانوس در صورت تمایل شما می تواند استشهادیه را نیز که یکی از مدارک مورد نیاز برای دریافت گواهی انحصار وراثت است را نیز تهیه نماید .

 

نمونه ای از فرم استشهادیه انحصار وراثت :

احتراماً شادروان ….. در تاریخ ….. در شهر ….. آخرین اقامتگاه دایمی خود در گذشته است و هنگام فوت تعداد ….پسر داشته /نداشته به نام …. تعداد ….دختر داشته / نداشته به نام تعداد …. همسر دائمی داشته /نداشته به نام ….تعداد …. مادر داشته /نداشته  به نام …. تعداد … پدر داشته /نداشته به نام …. و وراث دیگری غیر از افرادی نامبرده بالا ندارد و در موقع فوت مذهب متوفی …. بوده و دارایی او کمتر /بیش تر از مبلغ …. بوده است تا اطلاعات خود را در برگ بنویسید.

گواهی اول : اینجانب نام ….. نام خانوادگی …. شغل …. سن …شماره شناسنامه …. صادره از …. فرزند …. که با خانواده ( نام متوفی) ….از نزدیک آشنا هستم ولی رابطه خویشاوندی یا در گذشته و بازماندگان او ندارم و فاقد محکومیت کیفری می باشم خداوند متعال را در نظر گرفته سوگند یاد می کنیم که جز به راستی چیزی ننویسیم و یا علم به مقررات و مجازات گواهی دروغ به شرحی که در پشت و به نوشته شده است و التزام به راستگویی مراتب بالا را گواهی می کنم .

صحت امضای …. که با علامت ….. مشخص شده است مورد گواهی است دفتر خانه شماره ….

گواهی دوم : اینجانب نام …. نام خانوادگی ….شغل …. سن …. شماره شناسنامه …. صادره از …. فرزند …. که با خانواده ( نام متوفی) …. از نزدیک آشنا هستم ولی رابطه خویشاوندی یا در گذشته و بازماندگان او ندارم و فاقد محکومیت کیفری می باشم .

خداوند متعال را در نظر گرفته سوگند یاد می کنیم که جز به راستی چیزی ننویسیم و با علم به مقررات و مجازات گواهی دروغ به شرحی که در پشت ورقه نوشته شده است و التزام به راستگویی مراتب بالا را گواهی می کنم .

مراحل انحصار وراثت

نمونه ای از انتشار آگهی حصر وراثت :

آقا/خانم …‌‌ دارای شناسنامه شماره …. به شرح دادخواست به کلاسه ….از این شورا درخواست گواهی حصر وراثت نموده و چنین توضیح داده که شادروان ….به شناسنامه شماره …. در تاریخ …. در اقامتگاه دایمی خود بدرود زندگی گفته و ورثه حین الفوت آن مرحومه منحصر است به : آقای ….نام پدر ….تاریخ …‌ شماره شناسنامه …. شماره ملی … برادر متوفا آقای …. نام پدر ….تاریخ تولد ….شماره شناسنامه …..شماره ملی …‌. برادر متوفی و آقای …. نام پدر تاریخ …شماره شناسنامه ….شماره ملی ….. خواهر متوفی جز نامبردگان ورثه دیگری ندارد.

گام بعدی از مراحل دریافت انحصار وراثت :

۴.مراجعه به شورای حل اختلاف

پس از اینکه شخص یا وکیل او به دفتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه نمود و مدارک مورد نیاز را نیز تکمیل نمود و فرم استشهادیه محضری را نیز تهیه نمود حالا باید مراجعه به شورای حل اختلاف نماید نکته قابل توجه این است که شورایی صالح به رسیدگی به این پرونده است که آخرین محل اقامت متوفا در آن جا بوده است در نتیجه وراث یا وکیل آنان نمی تواند مراجعه به هر شورای حل اختلافی نماید در نتیجه اگر مراجعه به شورای حل اختلافی نماید که در محدوده آخرین محل اقامت متوفا نباشد از صلاحیت رسیدگی آن شورای حل اختلاف خارج است .

نکته: یکی از تشریفات صدور گواهی حصر وراثت انتشار آگهی در گواهی انحصار وراثت نامحدود است که ۳۲روز زمان می برد و این موضوع کاملا در اختیار شورای حل اختلاف است که در کدام روزنامه منتشر کند و این موضوع هیچ هزینه ای در بر نخواهد داشت .

مدارک مورد نیاز برای دریافت انحصار وراثت عبارتند از :

۱) گواهی فوت متوفا

۲) شناسنامه متوفا

۳) شناسنامه و کارت ملی وراث

۴) استشهادیه محضری

۵) وصیت نامه رسمی متوفا

۶) عقدنامه زوجه متوفا

انحصار وراثت چیست؟

هرگاه شخصی فوت کند و اموالی از وی بماند برای اینکه ورثه بتوانند در آن مال دخل و تصرفی کنندابتدا باید ثابت شود که ورثه متوفی هستند به گواهی که وراث متوفی ،وسهم الارث هر یک از آنان را مشخص می نماید گواهی انحصار وراثت می گوییم.

مفهوم ارث :   

ارث در معنای حقوقی یعنی انتقال قهری و بدون اراده اموال و دارایی های فردی که فوت شده به وراث او را ارث می گوییم ،فوت یک شخص علاوه بر آثار مادی  آثار غیر مادی یا معنوی را نیز در پی دارد که در این جا کمک گرفتن از یک وکیل خوب ارث  به همه وراث می تواند کمک شایانی بنماید.

مفهوم ورثه:

ورثه به افرادی اطلاق می شود که وارث مال و دارایی متوفی می باشند ، و در اصطلاح قانونی به وراث متوفی قائم مقام قانونی متوفی می گوییم و از این رو می توانند در همه دارائی متوفی دخالت و تصرف کنند.

مراحل گام به گام انحصار وراثت

انواع انحصار وراثت :

انحصار وراثت دو نوع است ۱) محدود ۲) نا محدود

انحصار وراثت محدود : زمانی صادر می شود که اموال متوفا بالای ۵۰میلیون تومان نباشد که در مدت ۱۰ روز صادر می شود .

انحصار وراثت نامحدود : زمانی صادر می شود که اموال و ماترک متوفا بالای ۵۰میلیون تومان باشد که نیاز به نشر آگهی دارد و حدود ۴۰روز زمان برای صدور لازم دارد.

تاخیر در اخذ گواهی حصر وراثت و یا دیر کردن در پرداخت مالیات بر ارث مشمول جریمه می شود؟

خیر باید بگوییم که تاخیر در پرداخت مالیات و اخذ گواهی حصر وراثت مقید به مدت نیست و هر زمان که بخواهید می توانید اقدام کنید و مشمول جریمه نمی شود مشروط به اینکه متوفی بعد از ۹۵/۱/۱ فوت کرده باشد .

علت اخذ گواهی انحصار وراثت چیست؟

پس از فوت فرد اموال قهری به وراث منتقل می شود اما اگر وراث می خواهند سهم الارث خود را مطالبه و در آن تصرف ویا هر اقدام  حقوقی در مراجع قضایی و یا ادارات دولتی و دفاتر اسناد رسمی و بانک ها انجام دهند .

در مرحله نخست و قبل از هر اقدامی میبایست انحصار وراثت اخذ شود .

مدارک لازم برای انحصار ورثه چیست؟

مدارک مورد نیاز عبارتند از :

۱.شناسنامه متوفی ۲.گواهی فوت متوفی ۳. عقدنامه در صورت ازدواج ۴.شناسنامه وراث ۵. وصیتنامه متوفی (در صورت وجود داشتن) ۶. استشهادیه

در صورت نداشتن هریک از مدارک مذکور اگر وکیل داشته باشید باید از مدارکی که ناقص است استعلام به عمل آید.

مطالب مرتبط: بهترین وکیل انحصار وراثت

انواع گواهی انحصار وراثت: 

حصر وراثت نامحدود:در صورتی که ارزش ماترک متوفی بیش از پانصد میلیون ریال باشد شورای حل اختلاف گواهی حصر وراثت نامحدود صادر می کند که در این مورد میبایست نشر آگهی صورت بگیرد و از زمان نشر آگهی ۳۲روز باید بگذرد.

حصر وراثت محدود:در صورتی که ارزش ما ترک متوفی کم تر از پانصد میلیون ریال باشد شورای حل اختلاف حصر وراثت محدود صادر می کند و در این مورد احتیاج به نشرآگهی نمی باشد.

مطالب مرتبط: نکات مهم انحصار وراثت

مراحل انحصار وراثت

آیا اخذ انحصار  وراثت اجباری است؟

  اگر متوفی اموالی نداشته باشد یا ورثه ای نداشته باشد که بخواهند در اموال متوفی تصرفی کنند یا حتی اگر ورثه ای باشد اما قصد دخل و تصرفی در اموال متوفی را نداشته باشند نیازی به اخذ حصر وراثت نیست اما برای انجام هریک از امور نام برده وراث باید اقدام به اخذ انحصار وراثت نمایند.

مطالب مرتبط : وکیل مالیات بر ارث

آیا برای اخذ گواهی انحصار وراثت گواهی مالیات بر ارث لازم است؟

  در صورتی که متوفی قبل از سال ۹۵فوت شده باشد ارائه گواهی تسلیم اظهارنامه مالیات بر ارث از اداره دارایی آخرین محل اقامت متوفی لازم می باشد اگر متوفی بعد از سال ۹فوت  نموده باشد ضرورت ارائه گواهی مالیاتی از بین رفته و ارائه چنین مدرکی همراه با مدارک درخواست گواهی انحصار وراثت دیگر لازم نیست.

تاخیر در اخذ گواهی حصر وراثت و یا دیر کردن در پرداخت مالیات بر ارث مشمول جریمه می شود؟

خیر باید بگوییم که تاخیر در پرداخت مالیات و اخذ گواهی حصر وراثت مقید به مدت نیست و هر زمان که بخواهید می توانید اقدام کنید و مشمول جریمه نمی شود مشروط به اینکه متوفی بعد از ۹۵/۱/۱ فوت کرده باشد .

در صورت عدم همکاری ورثه در پرداخت مالیات تکلیف چیست ؟

طبق قانون جدید مالیات های مستقیم امروزه در صورت عدم همکاری ورثه در پرداخت مالیات ، ورثه ای که می خواهد اقدام به فروش اموال نماید می تواند به تنهایی و به اندازه سهم الارث خود به اداره مالیات مراجعه نماید و اقدام به پرداخت آن قسمت از اموالی که به او به ارث رسیده نماید .

مراحل گام به گام انحصار وراثت

وراث متوفی شامل چه کسانی می شوند؟

۱.طبقه اول

همسر متوفی

پدر و مادر
فرزندان متوفی پدر نبود آنها نوه ها

۲.طبقه دوم

پدربزرگ و مادربزرگ
همسر متوفی
برادران و خواهران متوفی

۳.طبقه سوم

همسر متوفی
عمو ،عمه،خاله،دایی متوفی پدر صورت نبود آنها فرزندان آنها

کسانی که به موجب نسب ارث میبرند؟

۱) پدر و مادر ، اولاد ، اولاد اولاد

۲) اجداد و برادر و خواهر و اولاد آن ها

۳) اعمام و عمان و اخوال و حالات و اولاد آن ها

کسانی که به موجب سبب ارث می برند؟

۱) زوجه

۲) زوج

طبقه اول از وراث نسبی عبارتند از :

(پدر و مادر ، فرزندان ، نوه ها )

اگر برای متوفی اولاد یا اولاد اولاد نباشد هر یک از پدر و مادر در صورت انفرادی تمام ارث را می برند ، اگر پدر و مادر متوفی هر دو زنده باشند مادر یک سوم و پدر دو سوم می برد اگر برای متوفی اولاد یا نوه از هر درجه که باشد موجود نباشد اگر پدر و مادر هر دو زنده باشند ولی مادر حاجب داشته باشد یک ششم از ترکه متعلق به مادر است ، منظور از حاجب یعنی شخصی از طبقات دیگر که میزان سهم الارث مادر را کمتر می نماید.

وکیل انحصار ورثه در مورد مراحل انحصار وراثت توضیح می دهد

میزان سهم الارث دختر : 

اگر دختر فرزند منحصر باشد به همراه پدر و مادر متوفی نصف ترکه را خواهد برد و مابقی با توجه به میزان سهم الارث پدر و مادر متوفی بین آنها تقسیم می شود ، اگر متوفی دو دختر یا بیش تر داشته باشد دختران دو سوم ترکه را به ارث می برند.

میزان سهم الارث پسر : 

اگر فرزند متوفی پسر باشد چنانچه پسر منحصر یا متعدد باشد به همراه پدر و مادر متوفی همگی در طبقه اول قرار دارند ارث می برند به این صورت که سهم پدر و مادر متوفی یک سوم و مابقی به قرابت به فرزند پسر می رسد که به تساوی بین خودشان تقسیم می کنند در صورتی که متوفی هم فرزند پسر و هم دختر به همراه پدر و مادر داشته باشد سهم پدر و مادر یک سوم است و مابقی بین فرزند پسر دو برابر سهم دختر تقسیم می شود .

مراحل دریافت انحصار وراثت

میزان سهم الارث نوه : 

آنچه مسلم است این است که نوه در طبقه اول قرار دارد ولی در صورتی ارث میبرد که متوفی فرزندی نداشته باشد در این صورت نوه قائم مقام اولاد می شود و با هریک از اولین که زنده باشد ارث می برد ، اولاد پسر یعنی فرزندان پسری متوفی دو برابر اولاد فرزندان دختری متوفی ارث می برند حتی اگر اولاد متوفی پسر باشد اگر به واسطه مادر با متوفی قرابت پیدا کرده نصف نوه ای که از پدر با متوفی قرابت پیدا کرده ارث می برد.

آیا دادخواست انحصار وراثت را فقط وراث می توانند ارایه نمایند؟

شاید سوال افرادی باشد که دادخواست انحصار وراثت را فقط وراث باید ارائه نمایند در پاسخ باید بگوییم خیر ممکن است شخصی از متوفا طلبکار باشد و به دنبال طلب خود بخواهد دادخواست انحصار وراثت بدهد که در اصطلاح ما حقوقی ها می گوییم دادخواست از طرف ذینفع که در قانون پیش بینی شده است .

رویه شوراهای حل اختلاف در صورت ناقص بودن مدارک چگونه است ؟

در صورتی که مدارک وراث ناقص باشند رویه شوراهای حل اختلاف به این صورت است که اقدام به استعلام از مدارک وراث می نماید یا اگر ورثه طبقه دوم یا سوم باشند نیز حتما اقدام به استعلام می نماید تا شبهه ای وجود نداشته باشد .

حقوق و دیون متعلق به ترکه میت:

بر طبق ماده ۸۶۹ قانون مدنی:

حقوق و دیونی که بر ترکه میت تعلق می گیرد و باید قبل از تقسیم آن اداء شود از قرار ذیل است ؛

۱. قیمت کفن و دفن میت و حقوقی که متعلق است به اعیان ترکه

۲. دیون و واجبات مالی متوفی

۳. وصایای میت تا ثلث ترکه بدون اجازه ورثه و زیاده بر ثلث با اجازه آن ها

دیون و حقوقی که بر عهده متوفی است بعد از هزینه کفن و دفن و تجهیز میت و سایر هزینه های ضروری ازقبیل حفظ و اداره ترکه باید از ترکه داده شود.

مالیات بر ارث چیست؟

مالیات بر ارث گونه ای مالیات مستقیم و از نوع مالیات بر دارایی است که پس از فوت شخص بر اموال و دارائی او بر اساس نرخ هایی که از طرف اداره مالیات برای هر طبقه از وراث معین شده است وصول می گردد که بدون پرداخت این نوع مالیات امکان نقل و انتقال به صورت رسمی توسط وراث ممنوع است .

نرخ محاسبه مالیات بر ارث به چه صورت است؟

  وکیل مالیات بر ارث توضیح می دهد، درقانون گذشته (متوفیان تا پایان سال ۱۳۹۴) بدین ترتیب است که ما ترک متوفی ارزشگذاری می شد ، پس از کسر دیون و هزینه ها سهم هر یک از ورثه مشخص می شود
پس از اعمال معافیت ها طبق  جدول قانون مالیات های مستقیم میزان مالیات بر ارث هر یک از ورثه معین و پرداخت می شود و پس از پرداخت مالیات و صدور گواهی واریز مالیات بر ارث امکان انتقال ترکه وجود دارد .

(مراحل دریافت انحصار وراثت)

ماده ۱۷قانون مالیات بر ارث؛

ماده ۱۷قانون مالیات بر ارث در مورد نرخ یا درصد و میزان مالیات بر ارث صحبت می کند ، در این نوشتار سعی دارم به عنوان وکیل انحصار وراثت و مالیات بر ارث به بیان ساده و روان که برای شما عزیزان قابل فهم باشد بپردازم.

  • این ماده در ۶بند نرخ یا درصد مالیات بر ارث و نحوه محاسبه آن را برای انواع مختلف اموال و دارایی متوفی بیان می کند.
  • بند اول ، این بند بیان می کند که نرخ مالیات برای سپرده های بانکی و سودهای متعلق به سپرده ، اوراق مشارکت و سود آن و هم چنین سود سهام ۳%است
  • نکته مهم در این بند این است اگر حساب متوفی در موسسات مالی و اعتباری باشد وراث باید ۱۰%مالیات پرداخت کنند به عبارت دیگر نرخ مالیات بر ارث سپرده برای بانک یا موسسه مالی و اعتباری فرق دارد ،اگر متوفی به جای بانک در موسسات مالی و اعتباری حساب داشته باشند به جای ۳% باید ۱۰% مالیات پرداخت کنند.
  • بند دوم، نرخ مالیات بر سهام بورسی ۷/۵.%و برای سهام غیر بورسی ۶%است، منظور از سهام بورسی سهام متوفی در شرکت هایی است که در بورس پذیرفته شده باشند و سهام غیر بورسی سهام متوفی در یک شرکت خصوصی عادی است.

 

  • بند سوم ، میزان مالیات حق امتیاز ۱۰%است ، منظور از حق امتیاز مثل امتیاز تلفن ثابت ،امتیاز، تلفن همراه و…است.

 

  • بند چهارم، میزان مالیات برای وسایل نقلیه متوفی مثل ماشین ،موتورسیکلت ۲%می باشد و قیمت وسایل نقلیه توسط کارشناس امور مالیاتی تعیین می شود .

 

  • بند پنجم ،نرخ مالیات املاک مسکونی متوفی ۷/۵%ارزش معاملاتی و برای مغازه و ملک اداری ۳%ارزش واقعی ملک است.

منظور از ارزش معاملاتی ملک ، قیمت مصوبی است که توسط کمیسیون تقویم املاک برای مناطق مختلف شهر تعیین شده است ،ارزش معاملاتی فقط برای املاک مسکونی ،باغ ،زمین کاربرد دارد که ارزش معاملاتی ملک از ارزش واقعی آن کم تر است.

  • بند ششم، میزان مالیات بر ارث برای اموال و دارایی های متوفی که در خارج از کشور قرار دارد ۱۰%می باشد.

نکته مهم ، نرخ های که در بالا بیان گردید برای وراث طبقه اول است و ورثه طبقه دوم و سوم باید به ترتیب ۲و۴برابر این نرخ ها مالیات بدهند و اگر با طبقات وراث آشنایی ندارید این موضوع در بخش نکات مهم انحصار وراثت توضیح داده شده است  .

( مراحل دریافت انحصار وراثت )

مهر و موم ترکه چیست ؟

گاهی مواقع پیش می آید به دلیل اختلافاتی که بین وراث وجود دارد عده ای تصمیم می گیرند که ترکه مهر و موم شود منظور از مهر و موم ترکه یعنی پلمپ ماترک متوفا است تا تمامی اموال متوفا حفظ شود مهر و موم ترکه یا پلمپ ترکه اقدامی است که عده ای از ورثه برای حفظ ماترک خود انجام می دهند .

چه اشخاصی حق درخواست مهر و موم ترکه را دارند ؟

۱) هریک از ورثه متوفا

۲) موسی له در صورتی که وصیت به جزء مشاع شده باشد

۳) طلبکار متوفا که طلب او مستند به سند رسمی یا حکم قطعی باشد به مقدار طلب در صورتی که در مقابل طلب رهن نبوده و ترتیب دیگری هم برای تامین طلب نشده باشد .

۴) کسی که از طرف متوفا به عنوان وصایت تعیین شده باشد .

تحریر ترکه :

مقصود از تحریر ترکه تعیین مقدار ترکه و دیون متوفا است ، درخواست تحریر ترکه از ورثه یا نماینده قانونی آنها و وصی برای اداره اموال پذیرفته می شود .

امین غایب و قیم محجور باید در ظرف ۱۰ روز از تاریخ تعیین و ابلاغ سمت نامبرده به آنها در صورتی که ترکه تحریر نشده باشد درخواست تحریر ترکه نمایند.

تکلیف محجوری که بین وراث وجود دارد در تحریر ترکه چه می شود ؟

در صورتی که سهم محجور از ترکه متوفایی قبل از تعیین قیم معین نشده باشد قیم باید به محض انتصاب خود درخواست تحریر ترکه نماید و هم چنین است در صورتی که پس از تعیین قیم سهمی از ترکه متوفایی به محجور برسد.

نکته : در مدتی که ترکه تحریر می شود تصرف در ترکه ممنوع است مگر تصرفاتی که برای اداره و حفظ ترکه لازم است.

نکته: عملیات اجرایی راجع به بدهی متوفا در مدت تحریر ترکه معلق می ماند .

مراحل انحصار وراثت

آیا در مدتی که ترکه تحریر می شود تصرف در آن قانونی است ؟

هر نوع تصرفی در ترکه ممنوع است مگر تصرفاتی که برای حفظ و اداره ترکه باشد.

مدارک مورد نیاز برای تحریر ترکه

به منظور تحریر ترکه ابتدا باید به شورای حل اختلاف مراجعه نموده و برگه درخواست مربوطه را دریافت و تکمیل نمود سپس مدارک مورد نیاز پیوست تحریر ترکه می گردد.

مدارک مورد نیاز عبارتند از :

گواهی فوت
گواهی انحصار وراثت
لیست کلیه اموالی که از سوی ورثه یا نمایندگان آن ها ارائه شده است.

منظور از تسویه ماترک چیست؟

تسویه ترکه به درخواست ورثه و یا نماینده قانونی آن ها انجام می شود ، در واقع هدف از تسویه ترکه پرداخت نمودن بدهی های متوفی و خروج مورد وصیت از ما ترک می باشد ، روند انجام تسویه بر عهده ورثه ای می باشد که آن را رد نکرده است، این روند می تواند توسط نماینده قانونی ورثه نیز انجام شود و در صورتی که هیچکدام از آن ها حضور نداشته باشند ، دادگاه برای این مورد اقدام به تعیین مدیر می نماید .

مسول تسویه بر اساس قانون امور حسبی قادر است هر گونه اقدامی را به منظور اداره ترکه انجام دهد .

تسویه ترکه به وسیله خارج نمودن مورد وصیت ، پرداخت مطالبات، حصول مطالبات و پرداخت نمودن بدهی های متوفی انجام خواهد شد.
طلبکار ی که برای تحریر ترکه حضور نداشته و یا اینکه خود را معرفی نکرده باشد می تواند برای وصول نمودن طلب خویش از جانب وراث در دادگاه صالح درخواست اقامه دعوا داشته باشد و اگر ورثه هیچ سهم یا مالی را دریافت نکرده باشد و یا هیچ مالی به آن ها نرسیده باشد می تواند اقامه دعوا خود را بر طلبکارانی که سهم خود را از ترکه دریافت کرده اند داشته باشد.

اقسام وصیت :

وصیت بر دو قسم است : تملیکی و عهدی

وصیت تملیکی عقدی است جایز ، تملیکی، مجانی ، رضایی و معلق به فوت

وصیت عهدی ، ایقاعی است جایز ، عهدی ، مجانی ، رضایی و معلق به فوت

هر وصیتی که بدون رعایت تشریفات قانونی تنظیم شود در مراجع رسمی پذیرفته نیست مگر اینکه اشخاص ذینفع در ترکه به صحت آن اقرار نمایند که در این صورت به نسبت سهم الارث وارثی که اقرار کرده است نافذ است.

طبق ماده ۲۷۷۶ قانون امور حسبی وصیتنامه بر سه نوع است :

  • خودنوشت
  • رسمی
  • سری .

نکته: امکان تنظیم وصیتنامه خودنوشت و سری برای بی سوادان وجود ندارد .

نکته: بر طبق ماده ۲۹۴ قانون امور حسبی مقرر می دارد ، اگر وصیتنامه خودنوشت ظرف مدت ۳ماه از تاریخ آگهی تصدیق حصر وراثت به دادگاه آگهی کننده ابراز نشود از درجه اعتبار ساقط است لیکن شورای نگهبان محدود نمودن اعتبار وصیتنامه ابرازی به مدت ۳ماه مذکور را خلاف شرع دانسته و این قسمت از ماده ۲۹۴ قانون امور حسبی را ابطال نموده است بنابراین در حال حاضر اعتبار وصیتنامه خود نوشت به مانند وصیت سری و رسمی مفید به مهلت نیست .

وصیت به محجور :

اگر موصی له صغیر یا مجنون باشد رد یا قبول وصیت با ولی خواهد بود .

منظور از صغیر صغیر غیر ممیز است زیرا وصیت تملیکی مجانی است و قبول آن از سوی صغیر ممیز بی اشکال است ، سفیه نیز اهلیت قبول وصیت را دارد .

قبول یا رد وصیت با خود ورشکسته است و مدیر تصفیه حق دخالت ندارد.

تصرف ورثه در موصی به :

ورثه موصی نمی تواند در موصی به تصرف کند مادام که موصی له رد یا قبول خود را به آنها اعلام نکرده است . اگر تاخیر این اعلام موجب تضرر ورثه باشد حاکم موصی له را مجبور می کند که تصمیم خود را معین نماید.

خودکشی موصی :

هرگاه کسی به قصد خودکشی خود را مجروح یا مسموم کند یا اعمال دیگر از این قبیل که موجب هلاکت است مرتکب گردد و پس از آن وصیت نماید آن وصیت در صورت هلاکت باطل است و هرگاه اتفاقاً منتهی به موت نشد وصیت نافذ خواهد بود .

چند نکته:

✓ خودکشی الزاماً ذنشانه حجر نیست و حکم به بطلان وصیت نوعی کیفر مدنی است .

✓ اگر انگیزه موصی در اقدام مخاطره آمیز خودکشی نباشد یا اقدام به خودکشی منتهی به مرگ نشود یا مرگ او اتفاقی باشد یا خودکشی بعد از انشا وصیت صورت گیرد وصیت صحیح است .

✓ انجام عملی که عادتا منتهی به مرگ می شود اماره خودکشی است و انگیزه های دیگر مثل فداکاری و ایثار نیاز به اثبات دارد.

آیا امکان رجوع از وصیت وجود دارد :

موصی می تواند از وصیت خود رجوع کند.

✓قابلیت رجوع از وصیت حکم است نه حق ، به همین دلیل قابل اسقاط نیست پس موصی نمی تواند ضمن انشا وصیتی ، بطلان تمام وصایای بعدی را اعلام کند.

✓رجوع از وصیت ، مستلزم تشریفات انعقاد آن نیست .

✓وصیت حاوی اخبار مثل اقرار ، قابل رجوع نیست .

✓اگر رجوع از وصیت صریح باشد دعوا از رجوع وصیت را معتبر نمی سازد زیرا اعاده معدوم عقلا محال است ولی به اعتقاد برخی در رجوع ضمنی ، اگر موصی وصیتی متضاد با وصیت نخست خود انشا کند سپس از وصیت دوم رجوع نماید وصیت سابق معتبر تلقی خواهد شد.

وصیت زاید بر ثلث :

وصیت به زیادتر از ثلث یعنی یک سوم ترکه صحیح نیست مگر به اجازه وراث و اگر بعض از ورثه اجازه کند فقط نسبت به سهم او نافذ است .

✓شخص بدون وارث می تواند تمام اموال خود را وصیت کند و حاکم وارث محسوب نمی شود بلکه صرفاً اداره ترکه با حاکم است .

✓وارث بودن در زمان فوت و تنفیذ ملاک است نه زمان انشا وصیت

✓اجازه ایقاع است و نیاز به اهلیت دارد .

✓ورشکسته حق تنفیذ زاید بر ثلث را ندارد .

✓تنفیذ زاید بر ثلث از سوی سفیه باطل است و امکان تنفیذ آن از سوی ولی یا قیم وجود ندارد .

✓ اجازه زاید بر ثلث در زمان حیات موصی قابل رجوع است ولی اگر رضای ورثه باقی بماند با فوت موصی رضایت آنها استصحاب می شود و دیگر قابل رجوع نخواهد بود .

✓ اجازه وصیت هبه محسوب نمی شود بلکه تنفیذ فعل موصی است به علت ت دیگر دفع تملک است نه اخراج از مالکیت

سوالات حقوقی 

آیا دولت از ارث سهم می برد ؟

در حالتی که متوفی ورثه ای نداشته باشد مراحل دریافت انحصار وراثت کاملا متفاوت خواهد بود اگر متوفی در زمان مرگ وارثی نداشته باشد طبق نظر حاکم قانون پس از گذشت ۱۰ سال و پیدا نشدن وارث اموال ایشان به حساب خزانه دولت واریز می شود و در اصطلاح سهم دولت از ارث محسوب می شود .

بر اساس ماده۸۶۶قانون مدنی در صورت نبودن وارث امر ترکه متوفی راجع به حاکم است ماده۳۳۵قانون امور حسبی : اگر از تاریخ تحریر ترکه تا ۱۰ سال وارث متوفی معلوم شود ترکه به او داده می شود و پس از گذشتن مدت نام برده باقی مانده ترکه به خزانه دولت تسلیم می شود و ادعا حقی نسبت به ترکه از کسی به هر عنوان که باشد پذیرفته نیست .

مراحل دریافت انحصار وراثت

آیا در صورت جدایی زن و شوهر از یکدیگر ارث می برند؟

 وکیل انحصار وراثت بیان می دارد که فقط در صورتی زن و شوهر از یکدیگر ارث می برند که طلاق رجعی باشد و فوت یکی از طرفین در عده طلاق رجعی باشد در این صورت از یکدیگر ارث می برند.

آیا فرزند خوانده از سرپرست قانونی خود ارث می برد؟

در  بحث فرزند خواندگی به هیچ وجه به فرزند خوانده ارث نمی رسد اما والدین طفل در زمان حیات خویش می تواند تمام اموال خویش را به نام فرزند خوانده نماید.

می خواهم بعد از فوتم هسرم مالک تمام ملک شود چه اقدامی انجام دهم ؟

بهتر است برای رسیدم به مقصود خود به جای اینکه وصیت نامه تنظیم کنید از نهاد قانونی صلح عمری بهره بگیرید که نهادی جامع و کامل است و بدین منظور که من تا وقتی که زنده هستم از ملک خودم استفاده می نمایم ولی بعد از فوت من مالک اینملک همسرم باشد.

می خواهیم انحصار وراثت انجام دهیم اما نام فرزندی که در کودکی فوت شده و در شناسنامه پدرم است باعث شده نتوانیم گواهی انحصار وراثت را اخذ کنیم ؟

در خصوص این مسائل به دلیل اینکه گواهی فوت برای آن فرزند صادر نشده شورای حل اختلاف فرض را بر این می گذارد که فرزند زنده است و هر چقدر هم که شما بگویید او فوت شده توجهی نمی کنند بهتر از کمک یک وکیل دادگستری استفاده کنید تا از طریق راهکار قانونی جلو بروید.

مراحل گام به گام انحصار وراثت
آیا مادر متوفی از حقوق و مستمری متوفی سهمی می برد؟   

در پاسخ به این سوال باید بگوییم که اگر پدر و مادر متوفی در طول حیات خود تحت تکفل متوفی بوده باشند یعنی تحت حمایت و سرپرستی متوفی بوده باشند و این موضوع در مراجع رسمی ثبت شده باشد حدود ۲۰٪از حقوق و مستمری متوفی به آنان تعلق می گیرد در غیر این صورت هیچکدام سهمی از حقوق و مستمری نخواهند داشت.

آیا حضور همه وراث برای انحصار وراثت الزامی است؟

وکیل متخصص در خصوص مراحل دریافت انحصار وراثت توضیح می دهد، برای ارائه وکالت به وکیل یا گرفتن وکیل برای انحصار وراثت نیازی به حضور و ارائه وکالت نامه توسط همه وراث نیست بلکه با اعطای وکالت از سوی یکی از وراث هم صورت می پذیرد.

پدر بنده فوت شده و مادرم می خواهد مهریه را دریافت نماید آیا برای ایشان هم باید گواهی انحصار وراثت اخذ گردد؟

همانطور که می دانیم مهریه زوجه جزء دیون مرد است در نتیجه هر طلبکاری که بخواهد علیه متوفی اقدام کند باید دادخواست ذینفع بودن تنظیم کند و در خواست گواهی انحصار وراثت بدهد.

آیا کسی می تواند هم زمان که پدر و مادرش در قید حیات هستند خودش را از ارث بردن محروم کند؟

شاید این سوال برخی افراد باشد که بخواهند خود را از ارث بردن محروم نمایند اما در پاسخ باید بگوییم ارث بردن زمانی مفهوم و معنا پیدا می کنند که پدر یا مادر یا بهتر بگوییم مورث در قید حیات نباشد وقتی زنده باشند دیگر ارث بردن یا محرومیت از ارث معنا ندارد .

در صورتی که بین وراث اختلاف باشد چطور می توان تقسیم ترکه را انجام داد؟

وراثی که بین آنها اختلاف است ابتدا باید دادخواست تقسیم ترکه بدهند سپس دادگاه با بررسی که انجام می دهد به وراث می گوید که آیا اموال قابل تقسیم هستند یا خیر و اگر قابل تقسیم باشد که مال و ترکه بین وراث تقسیم می گردد در غیر این صورت از طریق مزایده فروخته می شود و سپس بین وراث تقسیم می شوند.

اگر وراث شخصی در خارج از کشور باشند چطور می توانند اقدام به اخذ گواهی حصر وراثت نمایند ؟

وکیل متخصص در خصوص مراحل دریافت انحصار وراثت توضیح می دهد؛ اگر افرادی که در خارج از کشور هستند بخواهند گواهی حصر وراثت دریافت کنند باید شخصاً حضور پیدا کنند یا اینکه به شخصی در ایران از طریق سامانه میخک وکالت مدنی بدهند تا آن شخص بتواند به وکیل پایه یک دادگستری مراجعه نموده و اعطای وکالت نماید و وکیل دادگستری بتواند شخصاً اقدام به اخذ گواهی حصر وراثت نماید .

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: 9 میانگین: 5]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

پانزده + شانزده =